Rreth 300 tonë pluhur i dyshuar si mbetje e rrezikshme janë vënë nën sekuestro në Uzinën e Ferrokromit në Papër të Elbasanit, në pronësi të firmës koncesionare “Albchrome”. Vendimin e ka marrë Prokuroria e Elbasanit më 6 nëntor 2026, në kuadër të një procedimi penal ndaj firmës.
Vendimi u nis nga një raport i Agjencisë Kombëtare të Mjedisit, që konstaton mbi 300 tonë pluhura të kapura nga filtrat e oxhaqeve dhe të klasifikuara me kode të rrezikshme mjedisore. Sipas raportit, mbetjet përmbajnë përqendrime të larta metalesh të rënda, ishin paketuar në thasë të thjeshtë dhe ishin lënë në ajër të hapur për më shumë se një vit.
Inspektorët e AKM-së evidentuan gjithashtu se skorjet e ferrokromit nuk ishin menaxhuar siç duhet. Vendi i depozitimit ishte pa izolim, pa rrethim dhe pa kanalizim mbrojtës, ndërsa mbetjet ishin në kontakt me shiun. Sipas raportit, ujërat e ndotura rridhnin jashtë kontrollit dhe përfundonin në tokë e në ujërat nëntokësore të zonës.
Raporti thekson se thithja e pluhurit dhe konsumi i ujit të ndotur shkaktojnë kancer të mushkërive dhe rrisin rrezikun për kancer të stomakut, mëlçisë e veshkave. Ekspozimi i vazhdueshëm lidhet me bronkit kronik, fibroza të pakthyeshme dhe veti mutagjene që dëmtojnë ADN-në, me rrezik për gratë shtatzëna.
Dosja mban numrin 1454, të datës 28 tetor 2026. Pak ditë përpara sekuestrimit, prokurorët Kreshnik Ajazi, Jonida Allushi dhe Vasjana Postol urdhëruan këqyrjen e vendit të ngjarjes. Zbatimi iu ngarkua oficerëve të policisë gjyqësore Bledar Xhoxhaj dhe Hasan Asllani, të asistuar nga eksperti kriminalist i Drejtorisë Vendore të Policisë Elbasan.
Në vendimin për sekuestrimin, prokurorët thonë se prova materiale është e nevojshme për vërtetimin e fakteve objekt i hetimit. Ata kanë vendosur që mbetjet t’i lihen në ruajtje “Albchrome” shpk, e cila ka detyrimin t’i ruajë dhe t’i paraqesë kur kërkohet nga organi procedues. “Moszbatimi i detyrimit të ruajtjes ngarkon personin përgjegjës me përgjegjësi penale”, thuhet në dokument.
Dyshohet se firma ka lënë për një kohë të gjatë këtë sasi në ajër të hapur pa marrë masa. Për kompaninë, bilancet tregojnë humbje prej rreth 720 mijë eurosh në vitin 2024 dhe 15 milionë eurosh në 2025.
